Amortisör, aracın yol tutuşunu, fren performansını ve konforunu doğrudan etkileyen bir süspansiyon parçasıdır. Yavaş yavaş yıprandığı için sürücüler çoğu zaman farkı hissetmez. Bu yazıda amortisör ne zaman değişir, bozuk amortisörün belirtileri nelerdir ve değişimde nelere dikkat edilmelidir, anlatıyoruz.
Amortisör ne işe yarar?
Yaylar, yoldaki çukur ve tümseklerin darbesini emer; amortisör ise yayın sürekli salınmasını engelleyerek tekerleğin yolla temasını korur. Amortisör olmasaydı araç her tümsekten sonra uzun süre zıplardı. Kısacası amortisör, lastiğin yola basmasını sağlayan parçadır; bu yüzden frenleme ve viraj güvenliği için kritiktir.
Bozuk amortisör belirtileri
- Aracın fazla yaylanması: Tümsekten sonra araç birkaç kez inip kalkıyorsa amortisör sönümleme yapmıyor demektir.
- Amortisörde yağ sızıntısı: Gövdede ıslaklık veya yağ izi, keçelerin bittiğini gösterir.
- Frende aracın burnunun dalması: Ön amortisörler zayıflamış olabilir.
- Virajda yatma ve savrulma: Yol tutuşu belirgin şekilde azalır.
- Düzensiz lastik aşınması: Lastik yüzeyinde dalgalı, çukurlu aşınma görülür.
- Tıkırtı ve vuruntu sesi: Amortisör, üst takoz veya stoper arızasına işaret edebilir.
Basit kontrol yöntemi
Aracın bir köşesine güçlü şekilde bastırıp bırakın. Sağlam bir amortisörde araç bir kez yükselip yerine oturur. Birden fazla kez inip kalkıyorsa amortisör zayıflamıştır. Bu yöntem kaba bir fikir verir; kesin sonuç için serviste amortisör test cihazıyla ölçüm yaptırın.
Amortisör değişiminde dikkat edilecekler
- Aks bazında değişim: İki ön veya iki arka amortisör birlikte değiştirilir.
- Takoz ve körük: Üst takoz, rulman (ön amortisörde), toz körüğü ve stoperin durumu kontrol edilmeli, gerekirse birlikte değiştirilmelidir.
- Doğru tip: Volkswagen grubu araçlarda standart, spor ve elektronik ayarlı (adaptif) süspansiyon seçenekleri bulunur. Aynı modelde farklı amortisörler kullanılır.
- Rot ayarı: Değişimden sonra rot (ön düzen) ayarı yaptırın.
Bozuk amortisörün fren ve lastiklere etkisi
Zayıf amortisör, tekerleğin yolla temasını kesintili hale getirir. Bu durum özellikle bozuk yolda frenleme mesafesini uzatır, ABS ve ESP sistemlerinin verimini düşürür, lastiklerin ve fren parçalarının daha hızlı yıpranmasına yol açar.
Doğru amortisörü seçmek
Amortisörü süspansiyon tipine göre seçmek gerekir; bu bilgi aracın donanım kodlarında yer alır. En güvenli yol şasi numarasıyla sorgulamaktır. Amortisör ve süspansiyon parçaları için mağazamızı inceleyebilir, aracınıza uygun parça için bize ulaşabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Amortisör kaç kilometrede değişir?
Kesin bir kilometre yoktur; yol koşulları, yük ve sürüş tarzı ömrü belirler. Bozuk yollarda kullanılan araçlarda daha erken yıpranır. Her bakımda ve lastik değişiminde amortisörlerin kontrol ettirilmesi önerilir.
Amortisör tek taraf değişir mi?
Hayır. Amortisörler aks bazında, yani iki ön veya iki arka birlikte değiştirilmelidir. Tek taraf değiştirilirse araç dengesiz davranır ve yol tutuşu bozulur.
Bozuk amortisörle araç kullanılır mı?
Kısa süre kullanılabilir ancak fren mesafesi uzar, virajda yol tutuşu azalır ve lastikler düzensiz aşınır. Güvenlik açısından ertelenmemesi gerekir.
Amortisör değişirken başka neler değişmeli?
Amortisör üst takozu, toz körüğü ve tampon lastiği (stoper) genellikle birlikte değiştirilir. Değişimden sonra rot ayarı yaptırılması önerilir.